Margrét Tryggvadóttir

Í dag var stór dagur í þinghóp Borgarahreyfingarinnar því nú í kvöld fluttum við fyrsta frumvarpið okkar sem fjallar um eitt af okkar mikilvægustu málum, nefnilega þjóðaratkvæðagreiðslur. Málið var síðasti dagskrárliður dagsins og sköpuðust afar góðar og málefnalegar umræður um frumvarpið, lýðræðið almennt og rafrænar kosningar. Því miður sá enginn Samfylkingarmaður né Framsóknarmaður sér fært um að vera viðstaddur umræðurnar eða taka þátt í þeim en tveir þingmenn Vinstri-Grænir voru á staðnum, Álfheiður Ingadóttir sem sat í sæti forseta og Arndís Soffía Sigurðardóttir sem tók þátt í þessu með okkur, auk fjölmargra þingmanna Sjálfstæðisflokksins. Allir fjórir þingmenn Borgarahreyfingarinnar tóku þátt í umræðunum, Birgitta flutti frumvarpið því fyrsti flutningsmaður þess, Þór, er kominn í frí og því er Valgeir Skagfjörð í hans sæti næstu tvær vikurnar og flutti hann frábæra jómfrúarræðu um þetta mikilvæga mál. Ég vona að það hversu seint frumvarpið var á dagskrá sé orsök þess að stjórnarliðar og Framsóknarþingmenn sáu sér ekki fært að vera á staðnum. Alþingi er ekki sérlega fjölskylduvænn vinnustaður og minn vinnudagur stóð frá 8:30 til 20:30 í kvöld.

Frumvarpið má lesa hér:

http://www.althingi.is/altext/137/s/0149.html

Hlusta má á flutninginn og umræðurnar hér (svona ef einhver nennir):

http://www.althingi.is/altext/hlusta.php?lidur=lid20090622T185033&end=2009-06-22T20:24:28

Á meðan á umræðunum stóð sat ég í sætinu mínu sem er númer 40 þar sem ég get alltaf virt vin minn hann Jón fyrir mér. Hann stendur á Austuvelli miðjum og minnir okkur á að eigi skal víkja. Hér vorum við komin, fjórir þingmenn Borgarahreyfingarinnar sem höfðu staðið við hlið Jóns og mótmælt í vetur. Og við erum í alvöru að reyna að breyta og bæta þjóðfélagið. Í fyrsta sinn fann ég fyrir stolti að vera hluti af þessari löggjafasamkundu. Mikið var það nú góð tilfinning.

Dagurinn var sögulegur fyrir mig, ekki bara vegna þessa frumvarps heldur líka vegna þess að fyrr um daginn hafði ég í fyrsta sinn verið meðflutningsmaður að þingsályktunartillögu með Eygló Harðardóttur og reyndar þingmönnum úr öllum flokkum um ráðgjafastofu fyrir fyrirtæki í greiðsluörðugleikum sem svipar til ráðgjafastofu um fjármál heimilanna. Ég held að slíkt úrræði væri mjög til bóta og alls ekki dýrt að koma því á.

Og svo hjólaði ég í vinnuna í fyrsta sinn. Það eru nú meiri vandræðin að finna sér föt sem bæði er hægt að hjóla í og vera í á þingi. Ætli ég verði ekki bara að taka með mér aukagalla næst. Á leiðinni í morgun rakst ég á kanínu og það gladdi mig. Kannski verður nýja Ísland ágætisstaður til að búa á, ef okkur tekst að koma í veg fyrir Icesave og búa til lýðræðislegra og réttlátara samfélag. Með bæði þjóðaratkvæðagreiðslum og kanínum.

Þessi dagur var hræðilegur. Icesave samningurinn sem við höfum verið að biðja um að fá að sjá í nærri tvær vikur vofði yfir honum. 

Það er skrítin tilfinning að eiga að fagna sjálfstæði þjóðarinnar nú í dag þegar það vofir yfir okkur að við gætum auðveldlega misst það aftur eða tapað auðlindum okkar.

Á þessu sumarþingi sem nú ætti að vera rúmlega hálfnað ef marka má áætlun um störf þingsins, átti aðallega að fjalla um “stóru málin” en þau hafa vart skotið upp kollinum nema í mýflugumynd enn. Okkur er haldið uppteknum með ýmsum smærri málum og hinu stórkostlega ESB máli sem í fyrsta lagi er alls ekki tímabært eða nauðsynlegt að ræða einmitt núna og í annan stað mun ekki bjarga þjóðinni á neinn þátt. Ég mun aldrei skilja hvernig Samfylkingunni tókst að gera ESB aðild að aðalkosningamálinu nú í vor. Ég er hins vegar ekkert hrædd við ESB, það er vettvangur, borð til að sitja við en heldur ekkert meira. Ég treysti þjóðinni fullkomnlega til að leggja mat á hvort hið eigum að ganga þar inn eða ekki en ég treysti hins vegar stjórnmálamönnum engan veginn til að semja um aðild eða upplýsa fólkið um hvað samningurinn felur nákvæmlega í sér. Þess vegna settum við í þinghópi Borgarahreyfingarinnar fram þrjú skilyrði sem uppfylla þyrfti svo við myndum styðja aðildarviðræður:

1. Tryggð verði gagnsæ og hlutlaus miðlun fræðslu frá sérstakri upplýsingastofu á vegum Alþingis. Stofan skal skipuð fagfólki og taka mið af reynslu nágrannaþjóða við þjóðaratkvæðagreiðslur.
2. Samninganefndin verði skipuð á faglegum forsendum og njóti ráðgjafar a.m.k. tveggja óháðra erlendra sérfræðinga.
3. Tryggt verði jafnt vægi atkvæða allra landsmanna við þjóðaratkvæðagreiðslu um samninginn.

Þingmenn Samfylkingarinnar glöddust margir mjög við þessa yfirlýsingu okkar og sögðu hana bæði lýðræðislega og skynsamlega. Því vorum við frekar hissa að sjá þá tillögu sem þessi sama Samfylking lagði fyrir þingið og enn meira hissa á væntanlegu frumvarpi ríkisstjórnarinnar um þjóðaratkvæðagreiðslur sem nú er í vinnslu en þar er einungis gert ráð fyrir að þjóðaratkvæðagreiðslur séu ráðgefandi! Sem sagt, þjóðin má fá að kjósa en stjórnvöld ráða eftir sem áður. Þjóðaratkvæðagreiðslan á sem sagt ekki að hafa meira vægi en hver önnur skoðanakönnun!

Og þess vegna, einmitt þess vegna treysti ég ríkisstjórninni ekki til að semja um Icesave skuldirnar. Í fyrsta lagi eru þetta skuldbindingar sem þjóðin á ekki, má ekki og bara getur alls ekki tekið á sig. Í öðru lagi er fáránleg hugmynd að ætlast til þess að þingheimur leggi mat á samning sem hann má ekki sjá. Í þriðja lagi eigum við í deilu við gamlar nýlenduþjóðir sem líta svo á að þær séu efstar í fæðukeðjunni. Í fjórða lagi liggja allir þræðir til Alþjóðagjaldeyrissjóðsins sem hefur hingað til vart bjargað einu einasta ríki en lagt efnahag margra í rúst. Nú er komið í ljós að þeir einu sem séð hafa eignasafnið sem á að fara í að greiða Icesave skuldirnar er endurskoðunarskrifstofa í Bretlandi og AGS! Ef eignirnar eru svona frábærar, af hverju geta Hollendingar og Bretar ekki bara þegið þær?

Í fyrsta sinn í ein tíu ár fór ég niður í miðbæ Reykjavíkur á 17. júní en yfirleitt hefur okkur þótt þægilegra að rölta út á Rútstún. Sem innfæddur Kópavogsbúi þekkir maður venjulega fjölmarga þar sem gaman er að rekast á og spjalla við. Í dag var yngri sonurinn hins vegar með sirkusatriði í Hljómskálagarðinum og að sjálfsögðu fórum við að fylgjast með honum. Þar hitti ég hins vegar fjölmarga Kópavogsbúa sem sögðust ekki hafa haft geð í sér til að hlusta á Gunnar Birgisson í dag. Ég hef fullan skilning á því.

Sirkus krakkanna sem hafa verið námskeiði hjá Waldorfskólanum uppi í Lækjarbotnum var frábær. Þarna fengu allir að vera með og láta ljós sitt skína, hvort sem þeir höfðu verið að æfa sig árum saman eða í tvo daga. Undir lok atriðanna yfirgnæfðu drunur úr einkaþotu sem flaug yfir garðinn þó tónlistina og skarkalann. Ætli þetta hafi verið þeir sem hengdu Iceslave snöruna um hálsinn á okkur?

Vinnudegi er lokið hér á “hinu háa alþingi”. Afrek dagsins er einn fundur með formönnum þingflokkanna, forseta þingsins og fjármálaráðherra sem lítið kom út úr. Í allan dag hefur staðið yfir leikrit hér í þinginu. Í morgun hófst þingfundur kl, 10:30 en fyrir þann tíma hafði þinghópsformönnum verið tilkynnt að kl. 11 færi fram kynning hjá hverjum þinghópi um ICESAVE málið. Sá orðrómur hafði borist okkur til eyrna í síðustu viku að skrifa ætti undir ICESAVE skuldbindingarnar í þessari viku. Við spurðum að því hvort til stæði að skrifa undir samninginn án þess að það færi fyrir þingið og hvernig staðan á málinu væri. Steingrímur J. Sigfússon sagði að aðeins væri um þreyfingar að ræða en málin alls ekki komin  á það stig að hægt væri að skrifa undir í bráð. 

Í fyrirspurnartíma í morgun spurði Þór, fyrir okkar hönd, Jóhönnu að því aftur hvort málið yrði kynnt þingi og þjóð ÁÐUR en skrifað yrði undir. Svarið var að farið yrði yfir málið með þingflokkunum. 

Kl. 11 kom til okkar fulltrúi samningarnefndar til að kynna fyrir okkur samningsdrög. Okkur leist ekki vel á þau - þetta er opinn tékki á þjóðina alla. Við vöktum máls á okkar tillögum, þ.e. að Bretar fengju allar eignir ICESAVE og í sameiningu myndum við hafa upp á sökudólgunum í þessu máli og eignum “þeirra” og þær mættu renna óskiptar til Breta og Hollendinga. Ef yrði afgangur yrði hann þeirra. Stærri þjóðir hafa mun þróaðri eftirlitsstofnanir, lögreglu og jafnvel leyniþjónustu.

Eftir hádegi hófst þingfundur að nýju og átti hann að ganga eins og ekkert hefði í skorist og ræða átti ESB tilskipanir eins og enginn væri morgundagurinn. Þá hófst eins konar málþóf undir dagskrárliðnum “Fundarstjórn forseta”. Hver þingmaður má tala tvisvar í eina mínútu. Þetta er eins og hver annar samkvæmisleikur þar sem setja þarf út á fundarstjórnina í stað þess að ræða það sem þurfti að ræða og hreinlega VARÐ að ræða í dag. Að lokum tókst okkur að knýja fram umræddan fund  þingflokksformanna með forseta þingsins og fjármálaráðherra en svo hélt leikurinn áfram og stór orð voru látin falla. Að loknum þeim fundi héldu umræður um “fundarstjórn forseta” áfram. 

Ég veit ekki hvort ég er reiðari og sárari út í meirihlutann sem lét eins og ekkert væri, setti á svið leikþátt um “gegnsæi”, þóttist hafa alla þingmenn með en ætlar svo að skrifa undir þennan fjandans samning sem setur þjóðina á hausinn, eða minnihlutann sem stóð fyrir afar ómálefnalegu málþingi og lét eins og ICESAVE-málið og hrunið í heild sinni væri nýskeð og bara alls ekki þeim að kenna. Ef marka mátti málflutninginn var það versta að ríkisstjórnin “braut trúnað” við þau. Okkar helsta krafa var að komið yrði hreint fram við almenning og hann upplýstur um það sama og við. Okkur var þetta trúnaðarbrot því að meinalausu en við kröfðumst hins vegar frekari upplýsinga, t.d. um þessi eignasöfn og hver þau væru. Okkur var lofað þeim undir eins en þau hafa enn ekki borist. 

Þingmenn hlupu í pontu í dag - af ærinni ástæðu - og virtust hella úr skálum reiði sinnar. Það er fróðlegt að fylgjast með úr þinginu því oftar en ekki roðna þeir og blána í pontu, tútna út og þrútna en um leið og þeir eru komnir niður og úr færi myndavélanna er allt í himnalagi og þeim finnst þeir sjálfur svo sniðugir. Svo er staðið á kantinum, hlýtt á andsvar með glott á vör og svo haldið aftur í pontu og leikritið hefst að nýju. Svona gengur þetta dag eftir dag. Í þau fáu skipti sem þingmenn ræða saman á vitrænan hátt í þessari pontu þakka menn hvorum öðrum fyrir málefnalegan málflutning.

Þetta fór ekki vel í dag og ég er hrædd um að skrifað verði undir og að við fáum ESB aðild að “launum”. Við reyndum hvað við gátum á þinginu. Við þurfum að horfast í augu við það að það er logið upp í opið geðið á okkur. Það kom svo sem ekki á óvart. Meðan þessu fer fram spóka þeir sem sökina eiga - hina raunverulegu sök - um í Cannes eða Tortola og eiga stóran sjóð sem örugglega er hægt að lifa prýðislífi á til æviloka. Þetta eru peningar okkar allra. Á ekkert að reyna að ná í þá? Maður spyr sig.