Margrét Tryggvadóttir

Virðulegi forseti, kæra þjóð,

Nú er ár liðið frá hruni efnahagslífs Íslands, hruni sem hefur falið í sér stærstu gjaldeyris- og fjármálakreppu sem nokkur þjóð hefur orðið fyrir á friðartímum, eins og hæstvirtur forsætisráðherra benti á.

Samfélagssáttmálinn rofnaði þegar fólkið var skilið eftir með skuldirnar en þeim sem til þeirra stofnuðu hefur enn ekki verið gert að sæta ábyrgð. Það er ekki skrítið að fólk sjái ekki tilganginn í því að taka þátt í að reka samfélag sem því finnst óréttlátt. Þetta verður ekki lagað nema með því að gera allt sem í okkar valdi stendur til að leiðrétta skuldir heimilanna. Leiðrétta þarf þá hækkun á höfuðstól skuldanna sem er tilkomin vegna stórtæks forsendubrests. Það er ekki nóg að leiðrétta bara greiðslubyrðina og vonast til þess að vandinn leysist af sjálfu sér í einhverri óskilgreindri framtíð. Skuldsetning íslenskra heimila er ein sú mesta á byggðu bóli og á henni verðum við að taka án tafar. Annars er veruleg hætta á að við missum besta fólkið okkar úr landi enda er ekki hægt að ætlast til þess að almenningur vilji búa hér lengur og taka þátt í uppbyggingu samfélags án réttlætis. Það er þetta fólk sem verður að hjálpa okkur að draga vagninn – án þeirra rýrnar okkar dýrmætasta auðlynd, mannauðurinn.

Frú forseti,
Ég tek undir með hæstvirtum forsætisráðherra þegar hún segist vilja byggja hér upp samfélag sem er betra en það sem við þekktum fyrir hrun. Til þess að það sé hægt verðum við að hætta öllum pólitískum sandkassaleik. Við þær aðstæður sem nú ríkja hafa hugtökin vinstri og hægri ekkert gildi. Nú ríður á að við stefnum öll í sömu átt, fram á veginn. Frú forseti, mig langar að leggja það til að orðið stjórnarandstaða verði sett á hilluna þar til við sjáum til lands. Við getum talað um stjórn og minni hluta í staðinn, eða jafnvel meiri hluta og minni hluta. Orðið stjórnarandstaða er gildishlaðið og felur í sér þá fullyrðingu að þeir sem hana skipa séu sjálfkrafa á móti öllu sem stjórnin hefur fram að færa. Það er ekki svo. Við vinnum öll að sama markmiði, við viljum öll ná landi, við viljum það sem er Íslandi og Íslendingum fyrir bestu. Það sem skiptir mestu nú er að koma okkur á réttan kjöl en ekki hvaða flokkar skipa ríkisstjórn nú eða næst eða gerðu það í fyrra eða þaráður. Ábyrgð okkar allra er mikil og við þurfum að vera samtaka í að fylgja sannfæringu okkar í þeim stóru verkefnum sem framundan eru.

Frú forseti,
Í því gjörningaveðri sem hefur á okkur dunið síðasta árið hefur mér fundist gott að sjá að framtak einstaklinga og grasrótarhópa getur skipt sköpum. Mig langar að þakka öllum þeim sem hafa sent ábendingar, tillögur og hugleiðingar til stjórnvalda um hvernig bæti megi samfélagið og lágmarka það tjón sem hrunið felur óhjákvæmilega í sér. Jafnframt langar mig að beina því til ríkisstjórnarinnar að hún taki öllum ábendingum fagnandi og með opnum hug, hvort sem þær koma frá stjórnarliðinu, minni hlutanum eða almenningi. Allir flokkar sem nú eiga sæti á alþingi hafa komið með tillögur að lausnum og þær eru allar góðra gjalda verðar og eiga skilið að vera teknar alvarlegar.

Frú forseti,
Það er ekki bara ein leið út úr kreppunni, þær eru margar. En til þess að komast leiðina á enda, hverja þeirra sem farin er, þurfum við að þora að hugsa út fyrir ramma Alþjóða gjaldeyrissjóðsins. Við þurfum að þora að standa í hárinu á þeim sem reyna að kúga okkur. Og við þurfum að reisa samfélag okkar við á okkar eigin forsendum – eftir þeim leiðum sem okkur henta. Við þurfum að horfast í augu við vandann, meta hann og ef til þess kemur, viðurkenna vanmátt okkar. Í því er ekki fólgin skömm. Við þurfum að setja undir okkur hausinn og halda út í storminn, óhrædd við framtíðina, með þá vissu í huga að grasið grænkar alltaf aftur.

Ég þakka áheyrnina.

Á landsfundi Borgaraheyfingarinnar sl. laugardag, tókum við undirrituð, þingmenn hreyfingarinnar, þá ákvörðun í framhaldi af samþykkt fundarins á nýjum lögum, að færa okkur um set. Það gerðum við að vel ígrunduðu máli og í anda þeirrar margradda hugmyndafræði sem hreyfingin sprettur úr; óbundin hvers kyns miðstýringu valds og stöðnuðu fundaformi feðraveldisins. Við fórum fram til að geta rætt við þá sem vildu, án þess að trufla aðra vinnu fundarins.

Við höfðum lagt fram tillögur að samþykktum fyrir hreyfinguna sem voru í anda uppruna hennar og tilgangs til mótvægis við aðrar tillögur að samþykktum sem umturna hreyfingunni, opna á það að gjörbreyta stefnuskránni og beinlínis gera aðild þingmanna að “flokknum” ólöglega. Tillögur okkar voru felldar án rökstuðnings.  All flestar tilraunir okkar baklands til breytinga við hinar nýju samþykktir voru einnig felldar.

Sá hópur sem nú hefur gert Borgarahreyfinguna að sinni, hefur vafalítið ástæður til að efast um störf okkar. Kannski misskildum við hlutverk okkar þegar við ákváðum að sinna stefnumálum Borgarahreyfingarinnar á þingi í stað þess að einbeita okkur að hugmyndafræði þessara sjálfskipuðu lykilmanna.

Er það hugsanlegt að það séu okkar alvarlegustu mistök að hafa tekið þingstörf fram yfir daglegt samneyti, samræðu og karp við þetta ágæta fólk, sem þoldi bersýnilega ekki við í tómarúminu eftir kosningaslaginn og einhenti sér, svona frekar en ekkert, í uppbyggilegt og stranglýðræðislegt niðurrif á störfum okkar þriggja, þess ógæfufólks hreyfingarinnar sem tekið hafði sæti (þeirra) á Alþingi. Allt er jú betra en aðgerðarleysið.

Við aðstæður sem þessar, þar sem svo herfilega rangt er gefið að sumra mati, skiptir undarlega litlu hvernig spilað er úr stokknum, niðurstaðan verður alltaf vitlaus. Og þess vegna verður allt vitlaust - hvenær sem tilefni gefst eða jafnvel án tilefna.

Þessi afstaða nýrra flokkseigenda, þar sem veruleikinn er jafn skakkur og raun ber vitni, elur iðulega af sér örvæntingarfullar tilraunir til “leiðréttingar”, líkt og dæmin sanna. Boðað var til tilefnislauss aukaaðalafundar í kjölfar kosninga svo hægt væri að kjósa rétt fólk í stjórn - úr því svona illa tókst til með þingsætin. Sú stjórn reyndist hins vegar haldin meiri sjálfseyðingarhvöt en svo að áður en varði hafði hún splundrað sjálfri sér með sjálfbærum hætti; þ.e.a.s. án nokkurrar utanaðkomandi aðstoðar.

Sú dapra reynsla kemur þó ekki í veg fyrir að þetta sama fólk hefur nú ákveðið að endurtaka leikinn; boðar til landsfundar með háskalega stuttum fyrirvara og raðar sér með postulegum hætti í enn eina stjórnina sem nú á að hafa þann starfa helstan að leiðrétta ákvarðanir þingmanna og nær 14.000 kjósenda. Og úr því menn voru byrjaðir munaði þá ekki um að breyta eðli og inntaki hreyfingarinnar og stefnuskránni í leiðinni. Þeirri stefnuskrá og þeirri hreyfingu sem kjósendur gáfu atkvæði sitt í vor.

Lýðræði er samræða um val, flokksræði er samráð um vald.

Við tökum undir með þeim lesendum sem telja vandséð hvernig okkur væri stætt á því að halda áfram einhvers konar samstarfi við títtnefndan hóp manna. Í krafti bloggsins blessaða og “umræðunnar” hafa of margir núverandi stjórnarmanna sært með orðum sínum, rofið trúnað og snúið sameiginlegum ákvörðunum á haus, til að geta talist trausts verðir. Í raun sýnt af sér meira ódrenglyndi og ábyrgðarleysi en vænta mætti frá svörnum pólitískum andstæðingi.

Kannski er það þetta sem gerist þegar menn fara að líta á sig sem væntanlega valdhafa í pólitísku valdabrölti fremur en hluta af skammlífri og þverpóltískri grasrótahreyfingu. Þegar þolinmæðina þrýtur gagnvart tímafrekri umræðu og hugmyndir um opna hreyfingu verða skyndilega “fullreyndar” og ekki á vetur setjandi.

Það stóð aldrei til að Borgarahreyfingin ílentist á Alþingi. Í því felst styrkur okkar ekki síst. Við lítum á það sem lýðræðisleg forréttindi að geta starfað á þingi án þess að binda hug okkar og hjarta við næstu kosningar. Geta fylgt sannfæringu okkar sem fulltrúar kjósenda, óháð sýndarárangri skoðanakannanna og atkvæðaveiðum.

Við höfum fram til þessa ekki svarað dylgjum og meiðingum stjórnarmanna Borgarahreyfingarinnar.  Þetta er okkar fyrsta og síðasta athugasemd af þessu tagi.

Við hlökkum til að sinna áfram þeim verkefnum sem kjósendur Borgarahreyfingarinnar fólu okkur og komu fram í stefnuskrá hreyfingarinnar fyrir kosningar. Samkvæmt þeirri stefnu munum við vinna hér eftir sem hingað til.

Birgitta Jónsdóttir

Margrét Tryggvadóttir

Þór Saari,

eru þingmenn.

Á landsfundi Borgarahreyfingarinnar í gær 12. september voru samþykkt lög fyrir hreyfinguna sem ganga í berhögg við uppruna, tilgang og stefnu hreyfingarinnar.

Borgarahreyfingin spratt upp sem lýðræðisafl til höfuðs þeim hefðbundnu stjórnmálaflokkum sem fyrir voru og hefur nú tapað sjónum á ábyrgð sinni við kjósendur þessa lands. Með þessum nýju lögum er staðfest ótímabær uppgjöf gagnvart þeim nýju lýðræðislegu starfsháttum og þverpólitíska starfi sem lagt var upp með. Borgarahreyfingunni hefur nú verið breytt í miðstýrðan stjórnmálaflokk, þvert á upprunalegar samþykktir og stefnuskrá.

13.499 manns greiddu upprunalegri hugmyndafræði Borgarahreyfingarinnar atkvæði sitt í vor og veittu okkur þar með umboð sitt til að fylgja henni eftir samkvæmt bestu vitund og sannfæringu. Það vefst því eðlilega fyrir okkur að atkvæði einungis 54 manna á landsfundi, innan við tíundi hluti þeirra sem þar hafa atkvæðisrétt, geti snúið á hvolf þeirri stefnu sem okkur var falið að vinna samkvæmt.

Skyldur okkar sem þingmanna eru við kjósendur okkar og með þeim viljum við vinna að þeim knýjandi umbótum og raunverulega viðsnúningi viðhorfa og vinnuaðferða sem nauðsynlegur er á næstu misserum.

Við munum því taka okkur þann tíma sem þarf til að ákveða með yfirveguðum hætti hvort og þá hvernig við sjáum okkur fært að starfa með Borgarahreyfingunni við þessar aðstæður.

Birgitta Jónsdóttir
Margrét Tryggvadóttir
Þór Saari
þingmenn Borgarahreyfingarinnar

Á laugardaginn kemur heldur Borgarahreyfingin sinn fyrsta landsfund og ræður ráðum sínum um næstu skref í starfi í sínu í þágu þjóðarinnar. Hreyfingin vann eftirminnilegan sigur í kosningum sem haldnar voru í kjölfar endurtekinna þjóðfunda á Austurvelli þar sem breiðfylking borgara þessa lands krafðist réttlætis og raunverulegs lýðræðis. Það var einmitt upp úr þessum fundum sem hreyfingin var sprottin og þangað sótti hún hugmyndir sínar og kröfur.

 Í aðdgraganda kosninganna er Borgarahreyfingin þess vegna kynnt sem breiðfylking fólks sem á fátt annað sameiginlegt en að vera virkir borgarar í lýðræðissamfélagi. Fólks með fjölbreyttan bakgrunn og ólíkar lífsskoðanir. Stjórnmálaafl sem sinnir hagsmunavörslu fyrir einn hóp - þjóðina - og hefur eina meginreglu að leiðarljósi; að færa völdin frá flokksræði til lýðræðis.

Frá flokksræði til lýðræðis

Það er ástæða til að rifja þessi orð upp hér og halda þeim til haga á komandi landsfundi. Þau eru í okkar huga, sem höfum tekist á hendur sú ábyrgð að vera fulltrúar Borgarhreyfingarinnar á Alþingi íslendinga, sá kjarni sem starf okkar á að snúast um. Í þeim felast sannindi sem ekki mega undir nokkrum kringumstæðum gleymast.

Það hefur sýnt sig í öllum samfélögum á öllum tímum, að það vald sem skapast í krafti miðstýringar og regluverks verður á skömmum tíma uppteknara af viðhaldi sjálfs sín en þeim jarðvegi sem það er upphaflega sprottið úr.

Þess sjást víða merki í fréttaflutningi og á spjallrásum vefsins hversu undurfljótt hugmyndin um miðstýrt flokksapparat sem hafa þarf vit fyrir fólki lætur á sér kræla. Þannig hefur tiltölulega fámennur hópur gert tilkall til eignarhalds á hreyfingunni í kjölfar kosningasigursins og sumir einstaklingar meira að segja tekið að líta á sig sem fulltrúa heillar þjóðar og þá líklegast vegna góðrar mætingar þeirra á félagsfundi.

 Það er í sjálfu sér ekkert óeðlilegt að einhverjir missi þannig sjónar á upphaflegu erindi lýðræðishreyfingar eins og þessarar því flokksræðið með eignarrétti fárra útvalinna er nokkurn vegin eina fyrirmyndin að stjórnmálaafli sem við höfum í þessu landi og rætur þess liggja dýpra en nokkurn grunar. En það er líka hálfkaldhæðnislegt að þurfa ítrekað að svara kröfum um meint vald sjálfskipaðra flokkseigenda yfir þingmönnum hreyfingarinnar, í ljósi þess að slíkur hráskinnsleikur er einmitt dæmigerð birtring þess múlbundna veruleika stjórnsýslu og miðstýringar sem Borgarahreyfingunni var frá upphafi ætlað að vinda ofan af.

 Dýrmæt reynsla

Það er heilmikið til í því sem haldið hefur verið fram að ekki hafi nægilega vel verið hugað að skipulagi starfsins og áframhaldandi þróun mála eftir kosningar. Að menn hafi ekki verið viðbúnir því að ná raunverulegum árangri, hvað því að koma fjórum mönnum á þing. Til þess var tíminn einfaldlega of knappur, reynsluleysi okkar allra of mikið. Engu að síður er fátt sem bendir til  þess að ekki hafi verið unnið vel úr góðum árangri - hvernig fyrirfram ákveðin áætlun eða ákvarðanir um vinnulag hefðu gert störf okkar auðveldari eða markvissari. Til þess hafa aðstæður einfaldlega verið of ófyrirsjáanlegar og í raun súrrealískar.

Hér leynist líklega ein mikilvægasta mótsögn veruleikans og sú sem erfiðast getur verið að sætta sig við, nefnilega sú, að veruleikinn er, líkt og maðurinn sjálfur, ólíkindatól og skreppur alltaf úr höndum skipulagsins - og miðstýringarinnar þá minnst varir.

Í því ljósi má segja að það hafi ekki verið svo galið að vita ekki upp á hár hvernig bregðast skildi við kosningasigri, en bregðast þess í stað við þeim veruleika á eigin forsendum þegar þar að kæmi. Og það er einmitt það sem við höfum verið að gera frá fyrsta degi. Það má kalla það spuna eða flæði, það má líka orða það svo að við höfum lagt meiri áherslu á að vanda okkur á hverju og einu augnabliki en að vinna eftir fyrirfram njörfaðri áætlun. Fyrir vikið höfum við gert alls kyns mistök, yfirsést ýmislegt og ofgert öðru. En þannig höfum við líka lært að nýta enn betur þau tækifæri sem gefist hafa til að vega og meta, endurskoða og tengja, með betri árangri en nokkur flokkslína eða niðurnjörfuð hugmyndafræði leyfir. Þar er mikilvægasta lexían fólgin í því gjöfula samstarfi sem við höfum átt við fjöldan allan af fólki, jafnt kjósendur okkar sem aðra, sem verið hafa í sambandi við okkur á þeim fjölbreytta vettvangi sem í boði er í samtímanum; hvort sem er með samtölum á neti og í síma, á fundum eða á förnum vegi. Við höfum lagt mikla áherslu á að auðvelt sé að nálgast okkur, að við séum ekki atvinnupólitíkusar í þeirri einangrandi merkingu sem í því hefur falist, að við neitum að fylgja flokkslínum en hlustum eftir öllu sem rétt er og gagnlegt og göngumst við því sem aðrir gera betur en við og látum ekki fyrirfram merkt hólf móta hegðun okkar né afstöðu.

Þannig sjáum við hlut Borgarahreyfingarinnar verða mestan; sem vettvang opinnar hugmyndafræði og vakandi, heiðarlegrar endurskoðunar. Sem barnsins sem er alltaf tilbúið að spyrja þess sem venjan er að þegja um, en jafnframt sem manneskjunnar sem tekur út þroska sinn í samspili ólíkra viðhorfa og reynslu og býr yfir æðruleysi þess sem ekkert hefur að fela.

Við erum þess fullviss, að fenginni dýrmætri reynslu, að þinginu væri betur farið og þar með þjóðinni allri, ef hver og einn þingmaður ynni sannanlega samkvæmt eigin sannfæringu og tæki ákvarðanir út frá eigin innsæi, byggðu á opnum huga og einlægum áhuga á framgangi þess sem sannara og betra reynist. Þannig gæti enginn dulist á bak við flokksmúra þegar hentaði né þurft að beygja sig undir svokallaðan flokksaga þegar flokknum hentaði.

Við höfum vissulega orðið að læra hratt á nýjum vinnustað og ekki átt annars úrkosti en starfa samkvæmt þeim venjum sem þar eru í hávegum hafðar. Þegar við bætist að þingheimi hefur verið haldið í gíslingu tveggja umræðuefna frá fyrsta degi, er óhætt að halda því fram að svigrúm nýs stjórnmálaafls til athafna og áhrifa hafi reynst æði takmarkað. Engu að síður höfum við orðið vitni að breytingum í starfsháttum, viðmóti og hlutverkaskipan innan hins háa Alþingis sem gefa til kynna að tilvist lýðræðishreyfingar eins og þeirrar sem við erum fulltrúar fyrir hafi mun meiri áhrif en nokkur hefði þorað að vona. Kannski vegna þess að eðli málsins samkvæmt er Borgarahreyfingin ótamið afl sem ætlar sér ekki að læra leikreglurnar allt of vel. Óbundinn fulltrúi mennskunnar sem nýtur þess að geta fylgt eigin sannfæringu eins og hún birtist í hjarta hvers manns. Nokkuð sem “flokksmönnum” innan hreyfingarinnar hefur reynst erfitt að sætta sig við. Eða eins og einn félagi okkar hefur bent á: “Við ætluðum okkur að skapa meðal annars vettvang í samfélaginu fyrir persónukjör, en á sama tíma virðast samt margir ekki aðhyllast það að þingmenn séu persónur.”

Að þessu sögðu blasir við:

- að Borgarahreyfingunni er ætlað mun stærra og mikilvægara hlutverk en svo að hún megi verða flokksræði og forsjárhyggju fárra manna að bráð.

- að næsta skref felst í að tryggja enn frekar virkni hreyfingarinnar með jafnræði í skipulagi hennar og uppbyggingu.

- að sem opinn og lýðræðislegur vettvangur hefur Borgarahreyfingin alla burði til að vera sú brú milli þjóðar og þings sem stefnt var að frá upphafi.

Áfram veginn

Á landsfundi Borgarahreyfingarinnar á laugardaginn verða lagðar fyrir samþykktir um hreyfinguna sem fela í sér skref í átt til enn frekari árangurs á þeim vettvangi sem við störfum á og opna m.a. grasrótahreyfingum og einstaklingum raunhæfa leið til áhrifa innan stjórnkerfisins. Við teljum þjóðina þurfa á slíku tækifæri að halda nú meira en nokkru sinni fyrr og hvetjum því alla sem láta sig málin varða til að kynna sér samþykktirnar á heimasíðu hreyfingarinnar www.xo.is og leggja sitt af mörkum á komandi landsfundi.

 Með kæri þökk fyrir gott samstarf hingað til.

Birgitta Jónsdóttir, Margrét Tryggvadóttir og Þór Saari, þingmenn Borgarahreyfingarinnar

Á laugardaginn heldur Borgarahreyfingarinnar  sinn fyrsta landsfund. Fram hafa komið tvenns konar tillögur að samþykktum fyrir hreyfinguna, annars vegar samþykktir sem miða að því að færa okkur nær því að vera hefðbundinn stjórnmálaflokkur og svo nýjar tillögur sem ætlað er að tryggja að hreyfingin verði það grasrótarafl sem henni var alltaf ætlað að vera. Þær tillögur styð ég heilshugar og þakka öllu því frábæra fólki sem kom að því að smíða þær.

En hér er dýrðin:

Félagið heitir Borgarahreyfingin og er starfsvæði þess Ísland. Heimili Borgarahreyfingarinnar og varnarþing er í Reykjavík.

Borgarahreyfingin skal lúta lögum nr. 162/2006 um fjármál stjórnmálasamtaka og frambjóðenda og um upplýsingaskyldu þeirra. Öll fjármál hreyfingarinnar skulu vera opinber og aðgengileg almenningi.

Markmið
1. Markmið Borgarahreyfingarinnar er að koma málefnum fyrirliggjandi stefnuskráar sinnar í framkvæmd og hún skal leggja sig niður og hætta störfum þegar markmiðunum hefur verið náð eða augljóst er að þeim verði ekki náð. Þessari grein má einungis breyta með einróma samþykki landsfundar.

2. Aukamarkmið hreyfingarinnar er að hjálpa grasrótarhreyfingum á Íslandi að koma sínum sjónarmiðum á framfæri.

3. Hreyfingin býður fram til alþingiskosninga til að ná fram markmiðum sínum.

Skipulag
Framkvæmdastjóri
1. Þegar fjárráð leyfa skal hreyfingin ráða framkvæmdastjóra. Verksvið hans verður:
• að starfa með grasrótarhreyfingum á Íslandi og hjálpa þeim að koma boðskap sínum á framfæri:
o við þingmenn Borgarahreyfingarinnar.
o við þingmenn annarra stjórnmálaafla.
o við aðra grasrótarhópa.
o við stofnanir og fyrirtæki eftir því sem þurfa þykir.
o við almenning í gegnum fjölmiðla og rafræna miðla.
• að auðvelda grasrótarhópum starfsemi sína með því að útvega fundaraðstöðu og annað sem þarf og er á færi hreyfingarinnar auk þess að miðla reynslu annarra hópa
• að halda utan um hópa sem vilja starfa fyrir hreyfinguna á einn eða annan hátt
• að sjá um fjármál hreyfingarinnar, bæði uppgjör og áætlanir
• að skipuleggja atburði sem tengjast stefnumálum hreyfingarinnar s.s:
o auglýsa eftir framboðum á vegum hreyfingarinnar til nýrra alþingiskosninga ef þurfa þykir.
o skipuleggja árlegan opinn landsfund hreyfingarinnar.
o aðrir atburðir.

2. Framkvæmdastjóri skal ráðinn á faglegum forsendum ofannefndrar verksviðslýsingar af einni af þremur stærstu ráðningarstofum landsins hverju sinni er best býður í verkið. Önnur ráðningastofa eða fagaðili skal meta störf framkvæmdastjóra á hálfs árs fresti eða þegar stjórn hreyfingarinnar óskar
sérstaklega eftir því.

3. Framkvæmdastjóri hefur yfirsýn yfir hópa sem starfa undir nafni hreyfingarinnar og skal halda opnum samskiptaleiðum við þá, þ.m.t. póstlista.

4. Ekki skal haldið sérstaklega utan um félagaskrá Borgarahreyfingarinnar.

5. Framkvæmdastjóri hefur ekki atkvæðisrétt í neinu máli sem kosið er um á vegum hreyfingarinnar og skal ekki hafa frumkvæði að stofnun hópa innan hennar. Framkvæmdastjóri skal einnig leitast við að vera hlutlaus í öllum málum.

6. Framkvæmdastjóri ber ábyrgð á daglegu starfi og fjármálum hreyfingarinnar og er talsmaður hennar.

Stjórn
1. Stjórn hreyfingarinnar skal mynduð af fjórum aðalmönnum auk fjögurra varamanna. Aðalmenn og varamenn sitja í tvö ár í senn. Tveir nýir aðalmenn og tveir nýir varamenn skulu kosnir í stjórn ár hvert. Stjórnarmenn skiptast á að bera titlana formaður, ritari og gjaldkeri, þrjá mánuði hver.
Á fyrsta kjörtímabili stjórnar skulu fjórir aðalmenn og fjórir varamenn kosnir, en þeir tveir aðalstjórnarmanna með fæst atkvæði á bak við sig skulu víkja að ári liðnu og varamenn taka þeirra stað.

Þingmenn og fyrstu varaþingmenn skulu ekki taka þátt í kjöri til stjórnar. Nú nær stjórnarmaður kjöri til þingmennsku þá skal varamaður taka sæti hans.

Að auki skal stjórnin skipuð einum úr þingmannahópi hreyfingarinnar sem skal skipta inn jafnt innan hvers árs milli þingmanna eftir stafrófsröð. Þingmaður er alltaf almennur stjórnarmaður en ekki ritari, gjaldkeri eða formaður.

2. Stjórnin skal hittast minnst einu sinni í mánuði, einungis til að meta störf framkvæmdastjóra og, ef tilefni er til, óska eftir mati á störfum hans af óháðum, faglegum aðila, sem ekki skal vera ráðningarfyrirtækið sem réði hann upphaflega. Ef matsaðilinn metur framkvæmdastjórann óhæfan til
að starfa áfram skal honum sagt upp og nýr framkvæmdastjóri ráðinn í hans stað á sama hátt og áður er getið.

3. Stjórnin skal leitast við eftir fremsta megni að vera sammála í niðurstöðum sínum. Náist ekki samstaða um mál skal því frestað til næsta stjórnarfundar. Ef ekki næst samstaða á þriðja fundi skal nefndin greiða atkvæði um ágreiningsmálið.

4. Stjórn skal bera ábyrgð á fjárreiðum Borgarahreyfingarinnar, skuldbindingum hennar og fullnustu þeirra.

5. Ekki skal fela öðrum en framkvæmdastjóra ábyrgð á fjárreiðum eða rekstri hreyfingarinnar.

6. Til að ákvarðanir stjórnarfundar séu lögmætar skulu að lágmarki 3/5 hluti stjórnar sitja fundinn.
Fundargerðir stjórnarfunda, þar með talið fundir stjórnar og þinghóps, skal birta á Netinu strax að fundi loknum og athugasemdir við þær skulu vera opinberar.

7. Stjórnin skal gæta trúnaðar gagnvart hreyfingunni í störfum sínum.

8. Stjórnarmönnum er heimilt að gegna stjórnarsetu í mesta lagi tvö ár samfellt, með tveggja ára hléi þar á eftir. Enginn skal sitja í stjórn lengur en samtals fjögur ár. Stjórnarseta skal vera launalaust sjálfboðastarf án nokkurra fríðinda. Ferðakostnaður stjórnarmanna utan höfuðborgarsvæðisins skal
greiddur af hreyfingunni.

Nefndir
1. Landsfundarnefnd er eina fasta nefnd hreyfingarinnar. Öllum er heimilt að taka þátt í henni.
Landsfundarnefnd skal vinna með framkvæmdastjóra að skipulagningu landsfundar.

2. Aðrir sem vilja starfa að þeim málefnum hreyfingarinnar sem koma fram í stefnuskrá eða aðstoða við innra starf eða málefnavinnu geta myndað hópa innan hennar og skulu njóta stuðnings framkvæmdastjóra við störf sín.

3. Hópar, eða meðlimir hópa tengdir hreyfingunni eru ekki talsmenn hennar, en er það eitt skylt að upplýsa framkvæmdastjóra um framgang hópanna eftir bestu getu og geta óskað eftir aðstoð hans ef með þarf.

Landsfundur
1. Landsfund skal halda einu sinni á ári. Þar skal kosið um hvort hreyfingin verði lögð niður, og nægja tveir þriðju hlutar atkvæða til þess. Að öðru leyti setur framkvæmdastjóri dagskrána í samstarfi við landsfundarnefnd hreyfingarinnar.

2. Landsfundur skal haldinn í september ár hvert. Landsfundur er löglegur ef til hans er sannanlega boðað með sex vikna fyrirvara. Í landsfundarboði skal koma fram dagskrá fundar og breytingartillögur á samþykktum þessum sem leggja á fyrir fundinn. Framkvæmdastjóri skal boða til landsfundar.
Landsfundur hefur æðsta vald í öllum málum Borgarahreyfingarinnar. Allir kjörgengir Íslendingar hafa á landsfundi Borgarahreyfingarinnar auk seturéttar, málfrelsi, tillögurétt og kosningarétt.
Þessari grein má einungis breyta með einróma samþykki landsfundar.

3. Landsfund skal boða með tilkynningu á vefsíðu hreyfingarinnar, með tölvupósti á alla skráða netfangalista á vegum hreyfingarinnar og með auglýsingu í að minnsta kosti einum útbreiddum prentmiðli.

4. Stjórn Borgarhreyfingarinnar er kosin á landsfundi.

5. Landsfundur samþykkir fundarsköp og skal landsfundi og öðrum fundum Borgarahreyfingarinnar stjórnað í samræmi við þau.

6. Dagskrá landsfundar skal vera:

1. Kosning fundarstjóra
2. Skýrsla stjórnar
3. Breytingar á samþykktum
4. Stjórnarkjör
5. Endurskoðaðir reikningar lagðir fram til samþykktar
6. Kjör tveggja skoðunarmanna reikninga
7. Önnur mál
7. Til aukalandsfundar skal boða óski tveir af fimm stjórnarmönnum þess, eða 7% af fjölda þeirra er greiddu hreyfingunni atkvæði í undanfarandi alþingiskosningum. Aukalandsfundur er löglegur ef til hans er sannanlega boðað með tveggja vikna fyrirvara.

Reglur um aukalandsfund eru samhljóða reglum um landsfund nema óheimilt er á aukalandsfundi að breyta lögum þessum. Dagskrá landsfundar tekur breytingum eftir því til hvers hann er boðaður. Sé aukalandsfundur boðaður vegna vantrauststillögu á stjórn skal skipta út liðnum “Stjórnarkjör” fyrir liðinn “Vantrauststillaga á stjórn.”

Sé vantrauststillagan samþykkt skal haldinn aukalandsfundur að sex vikum liðnum til að kjósa nýja stjórn.

8. Á landsfundi skulu kjörnir tveir fulltrúar í stjórn og tveir til vara til tveggja ára í senn.
Hver kjósandi skal skrifa nöfn fjögurra eða færri frambjóðenda til stjórnar á kjörseðil. Atkvæði skulu talin fyrir opnum tjöldum. Þeir tveir sem hljóta flest atkvæði skulu teljast rétt kjörnir í stjórn. Næstu tveir að atkvæðavægi taka sæti í varastjórn. Allir kosningabærir landsmenn geta gefið kost á sér til setu í stjórn.

Þinghópur
1. Hlutverk þingmanna er að vinna að stefnumálum Borgarahreyfingarinnar á Alþingi.

2. Í öllum málum skulu þingmenn vera í tengslum við þau grasrótaröfl sem hafa með viðkomandi málaflokk að gera. Þingmenn skulu boða til opins fundar a.m.k. einu sinni í mánuði. Slíkir fundir skulu einnig haldnir utan höfuðborgarsvæðisins þegar hægt er.

Starfsfólk
1. Framkvæmdastjóri skal ráðinn til að sjá um daglegan rekstur hreyfingarinnar auk annarra verkefna sbr. starfslýsingu. Framkvæmdastjóri getur ráðið starfsmenn í samráði við stjórn. Allir trúnaðarmenn hreyfingarinnar (stjórn og framkvæmdastjóri) skulu gera grein fyrir tengslum sínum við fólk sem þiggur greiðslu frá hreyfingunni fyrir störf í hennar þágu.

2. Stjórn Borgarahreyfingarinnar skal semja við framkvæmdastjóra um laun sem skulu þó eigi vera hærri en þrefaldur lægsti taxti ríkisstarfsmanna.

3. Framkvæmdarstjóri skal semja við annað starfsfólk um laun sem skulu þó eigi vera lægri en eins og hálffaldur lægsti taxti ríkisstarfsmanna og ekki hærri en þrefaldur sami taxti.

Alþingiskosningar
1. Hlutverk frambjóðenda til alþingiskosninga er að koma stefnumálum hreyfingarinnar á framfæri samkvæmt gildandi lögum um kosningar.

2. Kosningastjóri skal ráðinn á sama hátt og framkvæmdastjóri og eigi síðar en þremur mánuðum fyrir alþingiskosningar. Stjórnin semur við kosningastjóra um laun sem skulu þó eigi vera hærri en þrefaldur lægsti taxti ríkisstarfsmanna.

3. Allir kjörgengir íslendingar geta gefið kost á sér á framboðslista í hvaða kjördæmi sem er.
Framboðsfrestur rennur út átta vikum áður en skila þarf framboðslistum til kjörstjórna. Þegar framboðsfrestur rennur út skal kosningastjóri kanna í hvaða kjördæmi og sæti frambjóðendur vilja bjóða sig fram og gera drög að framboðslista eftir þeirra óskum. Þessari grein má einungis breyta með
einróma samþykki landsfundar.

Eigi síðar en sjö vikum fyrir kosningar skal kosningastjóri boða til fundar sem ákveður endanlega uppröðun framboðslistana. Í fundarboði skal koma fram dagskrá fundar og drög að framboðslistum. Á fundinn skal boða alla á skráðum netfangalistum á vegum hreyfingarinnar og skal hann auglýstur á vef hreyfingarinnar. Allir kjörgengir Íslendingar hafa þar auk seturéttar, málfrelsi, tillögurétt og kosningarétt.

Við ákvörðun á uppröðun framboðslista skal fundurinn starfa í anda jafnræðis hvað varðar kyn, aldur og búsetu. Ef alþingiskosningar bera brátt að má kosningastjóri í samráði við stjórn hliðra til tímamörkum eins og nauðsyn krefur.

Þessari grein má einungis breyta með einróma samþykki landsfundar.

4. Dagskrá félagsfundar sem ákveður framboðslista skal vera:

1. Kosning fundarstjóra
2. Kynning á drögum framboðslista
3. Umræður um uppröðun framboðslista
4. Breytingar á framboðslistum
5. Kosning um framboðslista

Fjárreiður
1. Borgarahreyfinguna má ekki skuldsetja með lántökum. Þó má taka skammtímalán ef algerlega er
tryggt að tekjur hreyfingarinnar geti staðið undir því.

2. Framkvæmdastjóri Borgarahreyfingarinnar skal gera fjárhagsáætlun um nauðsynleg fjárútlát og fjárskuldbindingar hreyfingarinnar á komandi almanaksári og bera undir stjórn. Tekið skal sérstaklega fram að óheimilt er að nota fé hreyfingarinnar í nokkurs konar munað eða fríðindi.

3. Bókhald Borgarahreyfingarinnar skal vera opið öllum og sýna hverjir styrkja hreyfinguna. Öllu fé Borgarahreyfingarinnar skal sannanlega varið í samræmi við tilgang hennar.

4. Þriðjungur af tekjum hreyfingarinnar á hverju ári skal settur í kosningasjóð.

5. Þeir sem fara með fjárreiður hreyfingarinnar skulu ávallt leita tilboða sem víðast. Öll fjárútlát og fjárskuldbindingar, umfram upphæð sem miðast við mánaðalega húsaleigu hreyfingarinnar, þurfa undirskrift framkvæmdastjóra og gjaldkera.

Félagsslit
1. Þegar tilgangi Borgarahreyfingarinnar er náð eða augljóst er að honum verði ekki náð mun hreyfingin hætta starfsemi og hún lögð niður. Þessari grein má einungis breyta með einróma samþykki landsfundar.

2. Ákvörðun um slit Borgarahreyfingarinnar verður tekin á landsfundi með atkvæðum a.m.k. 2/3 hluta fundarmanna. Við slit hreyfingarinnar skal skila afgangsfé til þeirra sem lögðu fram fé tólf mánuði fyrir slit hennar í hlutfalli við framlög þeirra. Þessari grein má einungis breyta með einróma samþykki
landsfundar. Kosningasjóður skal allur fara til ríkissjóðs.

Lagabreytingar
1. Samþykktum Borgarahreyfingarinnar má aðeins breyta á landsfundi. Breytingartillaga telst samþykkt ef hún hlýtur 2/3 greiddra atkvæða á landsfundi nema annað sé tekið fram í samþykktum þessum.

2. Allar tillögur til breytinga á lögum þessum skulu sendar til stjórnar eigi síðar en tveimur vikum fyrir boðun landsfundar. Allir kjörgengir Íslendingar geta lagt fram breytingartillögur á samþykktum þessum. Stjórn skal sannanlega birta breytingartillögurnar á vefsíðu hreyfingarinnar og með skeyti á alla á skráðum netfangalistum á vegum hreyfingarinnar eigi síðar en sex vikum fyrir þann landsfund sem þær skulu teknar fyrir á.

Icesave málið var afgreitt út úr þinginu á föstudaginn eins og alþjóð hefur fylgst með. Ég efa að meira hitamál hafi komið inn í þingið síðan Ísland gekk í Nató á sínum tíma. Nú eru flestir búnir að fá upp í kok af málinu og óþarfi að rekja í smáatriðum sök allra flokka í málinu … ja nema Borgarahreyfingarinnar sem var auðvitað ekki til, hvorki þegar EES tilskipunin var innleidd né heldur þegar bankarnir voru einkavinavæddir. Og ekki heldur í aðdragandi hrunsins þegar ráðmenn héldu ljúgandi út í heim eða þegar bankarnir hrundu, neyðarlögunum var komið á, kvittað var á umdeilt minnisblað eða þegar Svavar Gestsson af öllum mönnum var sendur út af örkinni til að ná í glæsilegan samning. Og það væri að bera í bakkafullan lækinn að segja frá því hvernig ríkisstjórnin, allir nema Ögmundur, ætluðu að láta þingið stimpla samninginn óséðan og hvernig logið var að landsmönnum um þetta yrðu nú bara nokkrir milljarðar sem féllu á landsmenn og að 95% af kröfum myndu innheimtast. 

Borgarahreyfingin var eina stjórnmálaaflið með eitthvað um Icesave á stefnuskránni. Aðrir flokkar þögguðu málið í kosningabaráttunni og komust upp með að tala bara um ESB enda áttu þeir allir sök að máli, mismikla þó:

Úr stefnu BH:

Strax verði hafist handa við að meta heildarskuldir þjóðarbúsins og að því loknu gert upp við lánardrottna eftir bestu getu. ICESAVE-reikningar Landsbankans og aðrar skuldir bankanna erlendis verði ekki greiddar fyrr en álit óháðra sérfræðinga liggur fyrir um skyldur Íslands, m.t.t. þess að sennilega hafi verið um svikamyllu að ræða en ekki eðlilega bankastarfsemi. Rannsakað verði hvað varð um allar færslur á reikningum bankanna erlendis sem og lánveitingar þeirra til tengdra aðila, fjármunirnir sóttir og þeim skilað til eigenda. Stjórnendur og eigendur bankanna verði gerðir ábyrgir fyrir því sem upp á vantar. Samið verður við grannþjóðirnar um það sem út af stendur m.t.t. neyðarástands efnahagsmála á Íslandi og reynt að fá þær skuldir niðurfelldar.  Samhliða því verði gefið loforð um að 2% af VLF Íslands renni til þróunaraðstoðar á ári í tíu ár til að sýna góðan vilja Íslendinga til að verða ábyrg þjóð meðal þjóða.

En nú var sem sé komið að afgreiðslunni. Eftir töluverðar þreyfingar komumst við að því að þrír til fjórir þingmenn VG væru lítt hrifnir af samningnum og áætlaðri meðferð málsins. Ljóst var þó að það átti að keyra málið í gegn með svipuðum aðferðum og við ESB afgreiðsluna en uppreisnarhópurinn hugrakki fékk nú þverpólitískan stuðning og á þingi myndaðist nýr meirihluti í þessu máli. Fólk úr öllum flokkum vann ötullega að því að finna leið út úr snörunni með hjálp ótal sjálfboðaliða úr samfélaginu og starfsfólki þingsins. Það tókst með snilldarfyrirvörum sem þó ekki er víst að nýlenduherrarnir samþykki. En nýr samningur gæti skrattakornið ekki orðið verri en þessi, eða hvað?

Ég er stolt af því fólki sem vann nótt og dag að því að reyna að tryggja að hér verði búandi næstu áratugina. Borgarahreyfingin átti stóran þátt í gerð fyrirvaranna en ekki síður í að reyna að opna málið og skapa þverpólitíska samstöðu og sátt og það er góð tilfinning að hafa getað lagt eitthvað að mörkum. 

Upphafleg hugmynd Ögmundar Jónassonar að hinum sveru fyrirvörum var að skapa algjöra sátt um þá á þinginu og að atkvæðagreiðslan færi 63-0. Við hefðum verið til í að taka þátt í þeirri samstöðu en við vorum ekki tilbúin að greiða atkvæði með ríkisábyrgðinni þegar ljóst var að hvorki Framsókn né Sjálfstæðisflokkurinn ætlaði að fylgja málinu til enda. Við Þór gerðum bæði grein fyrir atkvæðum okkar. Við í þinghópnum kusum öll með fyrirvörunum en við Birgitta sögðum nei við frumvarpinu en Þór sat hjá. Það var sárt eftir alla vinnuna og samstöðuna að sjá að hún næði ekki allra leið og að menn kysu eftir flokkslínum þegar á hólminn var komið. Þar með fór að vissu leyti von okkar um þverpólitíska samstöðu um að leysa úr vanda þjóðarinnar líka út um þúfur. Margir úr VG og Samfó á þingi eru hundfúlir út í okkur fyrir að “standa ekki með þeim” í þessu máli, sérstaklega eftir alla vinnuna sem Þór lagði á sig en almenningur er okkur hins vegar þakklátur og það var það fólk sem kaus okkur. VG og Samfó kusu væntanlega bara sitt fólk.

Að lokum langar mig að birta bréf sem mér barst í gær frá Jakobínu Ólafsdóttur sem hefur verið dugleg að halda þingmönnum við efnið og hefur alltaf eitthvað gagnlegt til málanna að leggja. Birt með leyfi bréfritara:

Efni: Takk fyrir vinstri-VG, Borgarahreyfing og Framsókn

Af gefnu tilefni vil ég benda þingmönnum á eftirfarandi:

Nokkrir þingmenn hafa beðið mig “góðfúslega” að taka sig af “þessum
póstlista”. Listinn sem ég notast við er listi yfir alþingismenn. Ég get
ekki stjórnað því hverjir eru á þeim lista en bendi þeim sem vilja losna af
listanum að þeir geti sagt af sér þingmennsku.

Ef hörð barátta vinstri arms Vinstri grænna, Borgarahreyfingar og framsóknar
hefur áorkað því að draga Hollendinga og Breta aftur að samningsborðinu
hefur þeim tekist að draga úr óþverranum sem Svavar Gestsson dró með sér
heim úr samningsviðræðunum við Hollendinga og Breta.

Við skulum ekki vanmeta verkefni þessa fólks sem í raun var ekki í
meirihluta á þingi en hafði almenning með sér. Það var þrautseigja þessa
fólks og þrýstingur frá almenningi sem skilaði þessum árangri.

Almenningur átti sér sennilega í fyrsta sinn í sögunni hóp baráttufólks inni
á þingi sem varði hagsmuni hans og barðist gegn þessari hörmung sem er
ávöxtur af spillingu sjálfstæðismanna og framsóknar en sköpunarverk
samfylkingar og Steingríms J og taglhnýtinga hans.

Bjarni Benediktsson gleymdi því í morgun að hans tími er liðin. Eftir því
sem almenningur skilur betur þann gríðarlega skaða sem flokkur hans hefur
valdið þjóðinni mun hann í auknum mæli snúa baki við honum.

Með tangarhaldi á fjölmiðlum og afli fjármagnsins tókst sjálfstæðiflokknum
að halda sér við völd í tugi ára og valdið þjóðinni gríðarlegum skaða.
Samfylkingin tók sjálfstæðisflokk til fyrirmyndar og fór að þiggja mútur til
hægri og vinstri en mikil þörf er fyrir hreinsun í þingmanna og forystuhóp
samfylkingarinnar.

Frú forseti
Hér ræðum við ríkisábyrgð vegna Icesave innlánanna.
Mér finnst í raun og veru fáránlegt að svo mikið sem láta sér detta í hug að þjóðin eigi að bera ábyrgð á skuldum einkaaðila. Um þetta hefur verið fjallað hér í dag og í gær og hef ég litlu við það að bæta.
Það er einkum tvennt sem mig langar að ræða hér sem minna hefur verið fjallað um.
Hin pólitíska samstaða sem myndaðist í kringum störf fjárlaganefndar og vinnuhópa um fyrirvarana gladdi mig. Við eigum öll að stefna að sama marki og ég vona að sú samstaða sem skapaðist í kringum þetta mál haldist og að unnið verði með þessum hætti hér í framtíðinni. Staða okkar er svo slæm að við munum aldrei geta komið okkur á réttan kjöl nema með samstilltu átaki allra flokka, efnahagslífsins og þjóðarinnar allrar. Nú verðum við að láta pólitískan sandkassaleik lönd og leið og vinna saman að uppbyggingu samfélagsins. Það er mikilvægara en hvort hér sé vinstri stjórn eða hægri stjórn.
Þeir fyrirvarar sem smíðaðir finnst mér vera tær snilld – svo lengi sem þeir halda.
Það er vitanlega ófyrirgefanlegt að gengið skuli hafa verið frá þessum ófremdarsamningi í skjóli nætur og hann undirritaður. Sem betur fer tók þingið málið í sínar hendur og sá veruleiki sem nú blasir við okkur er mun skárri en á horfðist hér í byrjun júní. Við skulum ekki gleyma því að þetta mál átti að keyra í gegn og þingið átti að samþykkja ríkisábyrgðina án þess að sjá samninginn. Það gleðilega gerðist að þingið tók völdin af framkvæmdavaldinu, neitaði að vera stimpilpúði fyrir óséða samninga og þokaði málinu áfram í rétta átt. Svona finnst mér að þingið eigi alltaf að vinna.
Eitt af hugðarefnum mínum í gegnum árin hefur verið staða þróunarríkja sem hafa verið svo skuldum hlaðin að vonlaust hefur verið fyrir þær þjóðir að greiða höfuðstól skulda sinna. Margar þjóðir greiða einungis vexti og ná aldrei að byggja upp innviði samfélga sinna, hvað þá velferðarkerfi. Þær þjóðir eru í skuldafangelsi og staða þeirra hefur verið því sem næst vonlaus. Þau eru okkur víti til varnaðar.
Okkar staða ætti þrátt fyrir allt að vera mun betri. Hér eru skólar og heilbrigðiskerfi, vegakerfi og hér býr þjóð sem hingað til hefur verið vinnusöm og er vel menntuð. Auk þess höfum við það forskot á þróunarríkin að hafa síðustu áratugina tilheyrt þeim hópi heimsins sem hefur haft það gott, verið í fararbroddi. Við höfum sem sagt verið í klíkunni og eigum okkur kannski enn vini í þessum stóra heimi. Mér hefur fundist það skipta miklu, ekki bara hvort við komumst upp úr þessu feni heldur hvernig og hvort okkar lausn geti hjálpað öðrum þjóðum. Þjóðum sem hafa ekki verið í klíkunni.
Ef þeir fyrirvarar sem alþingi hefur nú smíðað halda, og þá lít ég líka til þeirra viðbótarfyrirvara sem Indefence benti þinginu á í morgun, leyfi ég mér að vona að þeir verði ekki einungis lausn fyrir okkur í þessu vonda máli heldur þær þjóðir sem hafa verið að berjast við skuldir sínar, án árangurs, áratugum saman. Ég held að ef það á að liggja fyrir okkur að taka á okkur þessar birgðar þá er það alla vega huggun harmi gegn ef við getum gert heiminn örlítið betri og réttlátari í leiðinni. Ef fyrirvaraleiðin rennur í gegn og nýlenduþjóðirnar Bretar og Hollendingar gera ekki athugasemdir við hana má gera ráð fyrir að þessi leið breiðist út og geti gagnast öðrum þjóðum. Ef svo yrði ætti ég og ef til vill fleiri auðveldara með að sætta mig við þá ömurlegu staðreynd að skuldir einkaaðila falli á alla Íslendinga.
Vegna þess fordæmisgildis sem fyrirvararnir kunna að hafa get ég ekki ímyndað mér að viðsemjendur okkar, og hvað þá Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn, taki þeim fagnandi. Fyrir þá kunna þeir að þýða afskriftir á mun fleiri og stærri lánum. Kannski þýða þeir að þróunarríkin nái að þróast og standa jafnfætis Bretum og Hollendingum.
Við verðum að krefjast þess að fá heilbrigðisvottorð á fyrirvarana. Við verðum að krefjast þess að viðsemjendur okkar, Bretar og Hollendingar, gefi okkur skýr svör um hvað þeir hyggjast gera, samþykki alþingi bæði fyrirvarana og ríkisábyrgðina. Við eigum heimtingu á að fá það á hreint áður en lengra er haldið.

Í fyrrakvöld birti almennur félagsmaður úr Borgarahreyfingunni tölvupóst sem ég hafði skrifað góðri vinkonu minni úr hreyfingunni. Ég hef um nokkurt skeið haft áhyggjur af félaga okkar, manni sem við báðar mátum mikils, Þráni Bertelssyni. Sá póstur fór á stjórn Borgarahreyfingarinnar. Mér þótti það ekki endilega slæmt enda var bara tímaspursmál hvenær ég hefði borið áhyggjur mínar upp við þann hóp. Ef allt hefði verið eðlilegt og fólkið í stjórninni unnið saman að heilindum hefði ég gert það mun fyrr. Það er alrangt að ég hafi sent póstinn á stóran hluta hreyfingarinnar. Hann var aldrei ætlaður nema fáum.

Lilja Skaptadóttir, varaformaður stjórnar Borgarahreyfingarinnar, ákvað að segja Þráni frá áhyggjum mínum þrátt fyrir að hafa verið beðin um trúnað og Þráinn brást reiður við. Hann gerði mér það ljóst að hann myndi beita allra bragða til að koma upp um illt innræti mitt og hótaði mér lögsókn. Hann vildi ekkert við mig tala þannig að ég brá á það ráð að senda honum það bréf sem hér fer á eftir:

Kæri Þráinn,

Þar sem ég fékk ekki tækifæri til að tala við þig í dag langar mig að skrifa þér nokkrar línur.

Ég veit ekki hvað þér barst til eyrna í dag en grunar að það sé ekki nákvæmlega það sem frá mér kom. Á föstudaginn skrifaði ég Katrínu tölvupóst. Þar trúði ég henni fyrir því að ég hefði áhyggjur af þér. Ástæða þess að ég sendi henni bréf er að ég hef oft, og ekki síst á síðustu vikum, skynjað mikla umhyggju hennar og væntumþykju í þinn garð og mér hefur fundist hún heil og heiðarleg manneskja. Þá hélt ég að hún þekkti þig ef til vill á annan hátt en við í þinghópnum og hefði til að mynda kynnst fjölskyldu þinni eða þekkt aðstæður þínar betur en ég. Af misgáningi fór bréfið víðar en ég hafði hugsað mér. Það skrifast á mig en ég bað viðkomandi aðila að leiða efni þess hjá sér enda greinilega aðeins ætlað Katrínu.

Ætlunin var alls ekki að væna þig um nokkurn skapaðan hlut en áhyggjur mínar voru raunverulegar. Ástæða þeirra er að ég hef illa getað áttað mig á ummælum þínum í garð okkar Þórs og Birgittu síðustu vikur. Ef til vill segir það meira um mig en þig. Ég er ekki vön að standa í deilum við nokkurn mann og hef aldrei fyrr upplifað það að einhver félagi minn eða vinur hafi ekki viljað ræða málin við mig. Í kringum mig og í fjölskyldunni minni er aðallega tvenns konar fólk, annars vegar fólk eins og ég sem skiptir skapi einu sinni á ári og hins vegar fólk sem er mjög örgeðja og sér rautt ef það reiðist en er svo runnin reiðin tuttugu mínútum síðar og skilur ekki hafaríið í kringum það. Slíkum samskiptum fylgir sá kostur að andrúmsloftið hreinsast mjög fljótt. Ég kann illa á langvarandi deilur og vona eiginlega að ég þurfi aldrei að læra á þær sem virðist þó ólíklegra með hverjum deginum sem líður er við höfum í huga það umhverfi sem við störfum nú í.

Mér þykir afskaplega vænt um þig Þráinn og met þig mikils. Það hefur verið mér dýrmætt að kynnast þér, mér finnst þú merkilegur maður og ég hef alltaf kunnað að meta verk þín. Mér finnst þú vera frumkvöðull á mörgum sviðum, ekki síst í hreinskiptinni umræðu og því að kalla hlutina sínum réttu nöfnum. Og svo ertu líka fyndinn.

Nú erum við öll að starfa í nýju og frekar andstyggilegu umhverfi og það er kannski ekkert skrítið að ýmislegt gangi á. Auk þess er Borgarahreyfingin að einhverju leyti hreyfing fólks sem ekki hefur fundið sig í öðrum hreyfingum. Við fordæmum hjarðeðli annarra hreyfinga en þyrftum kannski á örlitlu hjarðeðli að halda sjálf. Auk þess hriktir í öllum stoðum samfélagsins í þessu icesave máli og fólk í öllum flokkum að fara á límingunum.

Ég vona einlæglega að við getum unnið áfram saman, ekki bara við tvö heldur öll fjögur. Ég hef verið boðuð á sáttafund annað kvöld kl. 8 og mun mæta þar. Mér þykir ákaflega leitt ef ég hef sært þig og vil að þú vitir að það var ekki viljandi. Mér fannst gott að heyra í þér í dag þótt þú værir að skamma mig. Ég vona að þú komir á fundinn annað kvöld og að við getum komið samskiptum okkar í lag. Ef ekki þá vill ég alla vega að þú vitir að ég ber hag þinn fyrir brjósti og mér þætti betra að hafa þig í litla hópnum okkar en utan hans. Kjósir þú hins vegar að vinna ekki með okkur get ég alveg virt það við þig enda treysti ég þér til að vinna í anda hreyfingarinnar. Það mun ég líka reyna eftir fremsta megni.

Kveðja,

Margrét

Næsta morgun beið mín bréf frá Þráni:

Sæl Margrét.

Á sama hátt og tilraun Bjarna Harðarsonar til mannorðsmorðs á samflokksmanni sínum lenti fyrir klaufaskap í höndum annarra en atvinnurógurinn var ætlaður lenti þitt bréf víðar en hjá Katrínu.

Bjarni sá sóma sinn í að segja samstundis af sér þingmennsku þegar hann áttaði sig á því hvað hann hafði gert.

Hvort þú hefur einhverja sómatilfinningu veit ég ekki. Þetta bréf þitt vekur efasemdir um að þú þekkir greinarmun á réttu og röngu. Hitt veit ég að mér er annt um mannorð mitt og orðspor og hyggst ekki láta Gróu á Leiti koma á flot einhverjum grunsemdum um að ég sé ekki við góða heilsu andlega - eða líkamlega.

Ég hef gert stjórn Borgarahreyfingarinnar grein fyrir því að annaðhvort segi ég mig úr Borgarahreyfingunni eða stjórnin reki þig úr Borgarahreyfingunni og geri kröfu um að þú segir af þér þingmennsku. Ennfremur áskil ég mér allan rétt til að lögsækja þig fyrir róginn fyrir dómstólum ef mér og lögmönnum mínum þykir ástæða til þess, og grípa til allra aðgerða sem ég tel nauðsynlegar til að vernda orðspor mitt og mannorð fyrir hinum “góðviljaða” rógburði þínum.

Ég veit ekki hvort þú gerir þér grein fyrir því hversu alvarlegan hlut þú hefur gert þig seka um. Þó vona ég að þú áttir þig á því þótt þetta bréf þitt bendi ekki til þess.

Þráinn Bertelsson

Þetta bréf sendi hann einnig á formann stjórnar Borgarahreyfingarinnar með þessum formála:

Blessaður Herbert.

Kveðja,

Margrét